Газрын харилцаа Газар өмчлөх

Газар өмчлөх

Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Зургаадугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт зааснаар “Бэлчээр, нийтийн эдэлбэрийн ба улсын тусгай хэрэгцээнийхээс бусад газрыг зөвхөн Монгол Улсын иргэнд өмчлүүлж болно”.  

Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэхтэй холбогдох харилцааг Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулиар зохицуулдаг. Тус хуулийн 3.1.2-т зааснаар “Иргэнд газар өмчлүүлэх” гэж Монгол Улсын Үндсэн хуульд Монгол Улсын иргэнд өмчлүүлж болохоор заасан газраас энэ хуульд заасан хэмжээ, болзол, шаардлага, журам, нөхцөлөөр иргэний өмчлөлд шилжүүлэхийг хэлнэ.

Газрын тухай хуулийн 3 дугаар зүйлийн 3.1.2-т зааснаар “Газар өмчлөх” гэж тухайн газрыг захиран зарцуулах эрхтэйгээр хуулиар зөвшөөрсөн хүрээнд өөрийн мэдэлд байлгахыг ойлгоно.

Мөн хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.2 дахь хэсэгт зааснаар "Монгол Улсын иргэнтэй гэр бүл болсон гадаадын иргэн, харьяалалгүй хүн газар өмчлөх эрх эдлэхгүй."

Харин тус хуульд зааснаар “гадаадын иргэн, хуулийн этгээд, харьяалалгүй хүнд газрыг төлбөр, хугацаатайгаар болон хуульд заасан бусад болзол, журмаар ашиглуулж болно”.

Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1 дэх хэсэгт зааснаар Иргэн Та дараах хоёр зориулалтаар газар өмчлөх эрхтэй:

  1. Гэр бүлийн хэрэгцээний;
  2. Аж ахуйн зориулалтаар.

Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 7.1-д зааснаар Монгол Улсын иргэнд гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалтаар нэг удаа үнэгүй өмчлүүлэх газар нь байршлаасаа хамаарч дараах хэмжээтэй байдаг.

Иргэнд өмчлүүлэх газрын байршил Хэмжээ /га/
1 Нийслэлд 0,07 хүртэл га
2 Аймгийн төвд 0,35 хүртэл га
3 Сумын төв, тосгонд 0,5 хүртэл га
4 Нийслэлийг аймгийн төвтэй холбосон улсын чанартай авто замын дагуух газарт /сумын төвөөс бусад/ 0,07 хүртэл га

Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 19 дүгээр зүйлд зааснаар Монгол Улсын иргэн нь дараахь эрхтэй:

  1. иргэдэд өмчлүүлж болохоор заасан газраас өмчилж авах тухай өргөдлийг сум, дүүргийн Засаг даргад гаргах;
  2. Гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалтаар газрыг нэг удаа үнэгүй өмчилж авах; /Энэ хугацаа 2028 он хүртэл үргэлжилхээр хуульд заажээ./
  3. Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 5.1.5.2-т заасан газрыг тэргүүн ээлжинд үнэгүй өмчилж авах;
  4. Газрын тухай хуулийн дагуу газар эзэмшээгүй иргэний гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалтаар өмчилж авахыг хүссэн газар нь иргэдэд өмчлүүлэх газарт хамаарагдаж байгаа бөгөөд уг газарт бусдын эзэмших, ашиглах эрх үүсээгүй тохиолдолд сум, дүүргийн Засаг даргад хүсэлт гаргасан дарааллын дагуу үнэгүй өмчилж авах;

Таны судалсан байвал зохих хууль бусад эрх зүйн акт

  • Монгол Улсын Үндсэн хууль (1992 он) ЭНД дарж үзнэ үү.
  • Газрын тухай хууль (2002 он) ЭНД дарж үзнэ үү.
  • Монгол улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хууль (2002 он) ЭНД дарж үзнэ үү.
  • Газрын төлбөрийн тухай хууль (1997 он) ЭНД дарж үзнэ үү.
  • Геодези, зураг зүйн тухай хууль (1997 он) ЭНД дарж үзнэ үү.
  • Кадастрын зураглал ба газрын кадастрын тухай хууль (1999 он) ЭНД дарж үзнэ үү.
  • Хот, суурин газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хууль (2015 он) ЭНД дарж үзнэ үү.
  • Улсын бүртгэлийн ерөнхий хууль (2009 он) ЭНД дарж үзнэ үү.
  • Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хууль (2003 он) ЭНД дарж үзнэ үү.
  • Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хууль (2009 он) ЭНД дарж үзнэ үү.
  • Газрын харилцаа, геодези, зураг зүйн газрын даргын 2006 оны 155 тоот тушаал
  • Газрын харилцаа, геодези, зураг зүйн газрын даргын 2008 оны 133 тоот тушаал ЭНД дарж үзнэ үү.
  • Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурлын тэргүүлэгчдийн 2012 оны 25 дугаар тогтоол

 

Газар өмчлөх хүсэлтийг шийдвэрлэх

Иргэн газар өмчилж авахыг хүссэн иргэн өргөдлөө Газрын харилцаа, геодези, зураг зүйн газрын даргын 2008 оны 6 дугаар сарын 27-ны өдрийн 133 дугаар тушаалаар батлагдсан загварын дагуу тухайн газрыг харьяалах орон нутгийн газрын албанд хандаж гаргана. Өргөдөлд Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 20 дугаар зүйлд заасан дараах бичиг баримтыг хавсаргана. Үүнд:

  • Иргэний үнэмлэхний хуулбар;
  • Оршин суугаа баг, хорооны Засаг даргын тодорхойлолт;
  • Газрын тухай хуулийн дагуу газар эзэмшиж байгаа бол газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ, газар эзэмших гэрээний хуулбар;
  • Хүсэлт гаргасан газрын байршил, хэмжээг харуулсан тойм зураг.

Газар өмчлөх эрх зөрчигдсөн гэж үзвэл

  • Иргэн газар өмчлөх эрхээ хэрэгжүүлэхэд нь төрийн байгууллага, албан тушаалтан хууль бусаар саад учруулсан гэж үзвэл тухайн байгууллага, албан тушаалтны дээд шатны байгууллага, албан тушаалтанд гомдол гаргана.
  • Гомдлыг хүлээн авсан байгууллага, албан тушаалтан түүнийг хүлээн авснаас хойш 30 хоногийн дотор хянан шийдвэрлэж иргэнд бичгээр хариу өгнө.
  • Дээрх  хугацаанд хариу аваагүй бол гомдлоо шүүхэд гаргана.

Нэг. Газар өмчилж авах тухай өргөдөл гаргах, түүнийг хянах (Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 20 дугаар зүйл)

  • Иргэн газар өмчилж авах тухай өргөдөлд дараахь зүйлийг тусгана:
  • гэр бүлийн гишүүн бүрийн овог, эцэг /эх/-ийн нэр, өөрийн нэр, иргэний үнэмлэхийн болон регистрийн дугаар;
  • оршин суугаа газрын хаяг, утасны дугаар, өмчилж авах газрын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгжийн харьяалал;
  • өмчилж авах газрын зориулалт, хэмжээ;
  • Иргэд гэр бүлийн хэрэгцээний болон аж ахуйн зориулалтаар газрыг иргэд дундаа хэсгээр буюу хамтран өмчлөх бол энэ тухай хүсэлт.
  • Өргөдөлд өргөдөл гаргасан он, сар, өдрийг бичиж 18 нас хүрсэн гэр бүлийн гишүүн бүр гарын үсэг зурсан байна.

Иргэн газар өмчилж авах тухай өргөдөлд дараахь баримт бичгийг хавсаргана:

  • гэр бүлийн 16 нас хүрээгүй гишүүний төрсний гэрчилгээний хуулбар /баримт бичгийг хүлээн авч байгаа эрх бүхий этгээд хуулбарыг эх хувьтай нь тулгаж, хуулбар үнэн зөв болох тухай тэмдэглэгээг үнэ төлбөргүй хийнэ/, хэрэв шуудангаар ирүүлсэн бол нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар;
  • гэр бүлийн ам бүлийн байдлын тухай баг, хорооны Засаг дарга /тосгоны захирагч/-ын тодорхойлолт;
  • Газрын тухай хуулийн дагуу газар эзэмшиж байгаа бол газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ, газар эзэмших гэрээний хуулбар /баримт бичгийг хүлээн авч байгаа эрх бүхий этгээд хуулбарыг эх хувьтай нь тулгаж, хуулбар үнэн зөв болох тухай тэмдэглэгээг үнэ төлбөргүй хийнэ/, хэрэв шуудангаар ирүүлсэн бол нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар;
  • хүсэлт гаргасан газрын байршил, хэмжээг харуулсан тойм зураг /хэрэв газрыг дундаа хэсгээр өмчлөх бол өмчлөгч бүрийн хувьд оногдох газрын хэмжээ, байршил, заагийн тойм зураг/.
  • Сум, дүүргийн Засаг дарга өргөдлийг хүлээн аваад түүнд хүлээж авсан дараалал, он, сар, өдөр, цаг, минутыг тэмдэглэж гарын үсэг зурна. (Иргэн та хүсэлт хүлээн авсан талаар тодорхойлолтоо шаардан авч хадгалаарай!!!)

Тухайн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлаас иргэдэд өмчлүүлэх газрын байршил, зориулалт, хэмжээний талаархи зохих шийдвэр гарсны дараа иргэдээс газар өмчилж авах тухай хүсэлтийг хүлээн авна.

Иргэнд газар өмчлүүлэх эрх бүхий Засаг дарга газар өмчилж авах тухай иргэний гаргасан өргөдлийг хүлээж авсан өдрөөс хойш 3 сарын дотор хянан шийдвэрлэнэ.

Хоёр. Газар өмчлүүлэх тухай шийдвэр гаргах (Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 21 дүгээр зүйл)

Засаг дарга иргэний гаргасан өргөдөл, тухайн иргэн энэ хуульд заасны дагуу газрыг өмчилж авах эрх бүхий этгээд болохыг нотолсны үндсэн дээр түүнд газар өмчлүүлэх тухай захирамж гаргана.

Захирамжид өмчлүүлэх газрын байршил, зааг, зориулалт, өмчлөгч /өмчлөгчид/-ийн овог, эцэг /эх/-ийнх нь болон өөрийнх нь нэр, иргэний үнэмлэхийн болон регистрийн дугаар, 16 нас хүрээгүй гэр бүлийн гишүүний хувьд төрсний гэрчилгээний дугаар, газрын үнэ, газар тариалангийн зориулалтаар газрыг дундаа хэсгээр өмчилж авах бол дундаа хэсгээр өмчлөгч бүрт оногдох газрын хэмжээ, өмчлөгч бүрийн газрын заагийг тусгана.

Гурав. Газар өмчлөх эрхийг баталгаажуулах (Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 22 дугаар зүйл)

Иргэнд газар өмчлүүлэх эрх бүхий Засаг даргын гаргасан шийдвэрийг үндэслэн иргэнд өмчлүүлсэн газрыг үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн тухай хууль тогтоомжид заасны дагуу улсын бүртгэлд бүртгэж тухайн иргэн уг газрын хууль ёсны өмчлөгч мөн болохыг баталгаажуулсан Үл хөдлөх хөрөнгийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ /цаашид “Улсын бүртгэлийн гэрчилгээ” гэх/-г үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн байгууллагаас олгосноор газар өмчлөх эрх үүснэ.

Дөрөв. Газар зохион байгуулалт хийж газрыг иргэний өмчид хүлээлгэн өгөх (Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 23 дугаар зүйл)

Иргэнд өмчлүүлэх газарт кадастр хийсэн байна.(Кадастрын зураглал хийх эрх бүхий хуулийн этгээдтэй ЭНД ДАРЖ ТАНИЛЦАНА УУ)
Иргэнд өмчлүүлэх газарт кадастр хийх, зохих шийдвэрийг үндэслэн газрыг өмчлөгчид нь хүлээлгэж өгөх, заагийг тогтоох, тэмдэглэх, бүртгэх ажиллагааг сумын газрын даамал, дүүргийн газрын алба тус тус хариуцан гүйцэтгэнэ.

Тав. Иргэн газар өмчлөх эрхээ үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлд бүртгүүлэх (Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 24 дүгээр зүйл)

Иргэний хувийн өмчийн газрын заагийг газар дээр нь тогтоох, тэмдэглэх, заагийн өөрчлөлтийг бүртгэлд тусгах, хянах үйл ажиллагааг сумын газрын даамал, дүүргийн газрын алба тус тус хариуцан гүйцэтгэнэ.

Зургаа. Иргэний газар өмчлөх эрх үүсэх (Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 25 дугаар зүйл)

Иргэнд өмчлүүлсэн газрыг улсын бүртгэлд үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгэснээр тухайн иргэний газар өмчлөх эрх үүснэ.
 

Газар өмчлөх хүсэлтийг шийдвэрлэх хугацаа

Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 20.6-д зааснаар “Иргэнд газар өмчлүүлэх иргэний гаргасан өргөдлийг хүлээж авсан өдрөөс хойш 3 сарын дотор хянан шийдвэрлэнэ.

Газар өмчлөх эрхээ хэрэгжүүлэхтэй холбоотойгоор гаргасан гомдлыг шийдвэрлэх хугацаа

Гомдлыг хүлээн авсан байгууллага, албан тушаалтан түүнийг хүлээн авснаас хойш 30 хоногийн дотор хянан шийдвэрлэж иргэнд бичгээр хариу өгнө.

Хэрэв тухайн шатны Засаг даргын шийдвэр иргэн таны хууль ёсны эрх ашиг, сонирхлыг зөрчсөн эсхүл хуульд заасан 30 хоногийн хугацаанд таны гомдолд хариу өгөөгүй бол Та харьяа нутаг дэвсгэрийн Захиргааны хэргийн шүүхэд хандаж нэхэмжлэл гаргах боломжтой.

Захиргааны хэргийн шүүхийн шийдвэрлэх хэрэг маргааны харьяаллын талаар Та ЭНД дарж мэдээлэл авна уу.

Гомдол, маргааныг шийдвэрлэх

Иргэн газар өмчлөх эрхээ хэрэгжүүлэхэд нь төрийн байгууллага, албан тушаалтан хууль бусаар саад учруулсан гэж үзвэл тухайн байгууллага, албан тушаалтны дээд шатны байгууллага, албан тушаалтанд гомдол гаргана. Жишээ нь: Сумын Засаг даргын захирамж, шийдвэрийн талаар Аймгийн Засаг даргад, дүүргийн Засаг даргын захирамж, шийдвэрийн талаар Нийслэлийн Засаг даргад гэх мэт

Гомдлыг хүлээн авсан байгууллага, албан тушаалтан түүнийг хүлээн авснаас хойш 30 хоногийн дотор хянан шийдвэрлэж иргэнд бичгээр хариу өгнө. Энэ хугацаанд /30 хоногт/ хариу өгөөгүй бол шүүхэд гомдлоо гаргана.

Хэрэв тухайн шатны Засаг даргын шийдвэр иргэн таны хууль ёсны эрх ашиг, сонирхлыг зөрчсөн гэж үзвэл харьяа нутаг дэвсгэрийн Захиргааны хэргийн шүүхэд хандаж нэхэмжлэл гаргах боломжтой.

Монгол Улсын Иргэн Та Монгол Улсын Үндсэн хуулиар олгосон эрхийн дагуу хуульд заасан шаардлагыг хангаж газраа өмчилж авснаар та газраа худалдах, барьцаалах зэргээр захиран зарцуулах эрхээ хэрэгжүүлж өмчилж авсан газраа эдийн засгийн эргэлтэд оруулж өмчлөгчийн хувьд эдлэх эрхээ хэрэгжүүлэх боломжтой болно.

Та өмчлөх газраа сонгохдоо дараах зүйлийг анхаарах хэрэгтэй.

  1. Бусдын эзэмшиж ашиглаж байгаа газартай ямар нэгэн байдлаар давхцаагүй байх;
  2. Орон нутгийн болон улсын тусгай хэрэгцээний газарт хамаарагдахгүй байх;
  3. Газар зохион байгуулалтын тухайн жилийн төлөвлөгөөнд тусгаснаар иргэнд өмчлүүлж болох газарт хамаарч байх;
  4. Өндөр хүчдэл, үер усны аюулд өртөхгүй байх болзлыг хангасан байна.

Асуулт 1: Би инженерийн шугам сүлжээнд холбогдсон газарт амины орон сууцтай энэхүү газраа өмчилж авах боломжтой юу?

Таны амины орон сууцны газар нь тухайн жилийн орон нутгийн газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд тусгагдсан тохиолдолд өмчлүүлэх боломжтой.

Асуулт 2: Одоо эзэмшиж байгаа хашааны газраа өмчлөн авах өргөдлөө сумын засаг даргад гаргасан боловч шийдвэрлэж өгөхгүй удаж байна. Ер нь ямар хугацаанд шийдвэрлэх вэ?

МУ-ын иргэнд газар өмчлүүлэх тухайн хуулийн 20 дугаар зүйлийн 20.6-д заасны дагуу эрх бүхий засаг дарга иргэний газар өмчлөх хүсэлтийг хүлээн авснаас хойш 3 сарын хугацаанд хянан үзэж зохих шийдвэр гаргана. Хуулийн ийнхүү хугацаанд тодорхой хариу өгөөгүй тохиолдолд өргөдөл хүлээн авсан тухай тодорхойлолтыг үндэслэн дээд шатны засаг даргад гомдлоо гаргаж асуудлаа шийдвэрлүүлэх боломжтой бөгөөд түүний шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл шүүхэд хандах нь зүйтэй.

Асуулт 3: Гэр бүлийнх нь хамтын хэрэгцээнд үнэгүй эзэмшүүлэх төмс, хүнсний ногоо тарих 0,1 хүртэлх га газар хашааны газартай нь зэргэлдээ байж болох уу. Мөн энэ газраа иргэн өмчлөн авч болох уу?

Газрын тухай хуулийн 29 дүгээр зүйлийн 29.5-д заасны дагуу сум, дүүргийн газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд тусгагдсан тохиолдолд хашааны газартайгаа зэргэлдээ байж болно. Мөн газар зохион байгуулалтын тухайн жилийн төлөвлөгөөнд өмчлүүлж болохоор тусгагдсан тохиолдолд иргэд хүсвэл зохих үнээр нь өмчлөн авч болно. 

Асуулт 4.Зуслангийн газраа өмчилж болох уу?

Монгол Улсын Иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн дагуу зуслангийн газрыг өмчлүүлэхийг хориглосон зохицуулалт байхгүй. Гэхдээ зуслангийн газар нь хэсэгчилсэн төлөвлөгөөний дагуу иргэдэд өмчлүүлж болох газарт хамаарч байх учиртай.

Асуулт 5. Тариалангийн зориулалтын газрыг өмчлүүлдэг үү?

Монгол Улсын Иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 5 дугаар зүйлд зааснаар Газрын тухай хуулийн дагуу тухайн иргэний эзэмшсэн тариалангийн зориулалттай газар нь тухайн орон нутгийн тариалангийн зориулалтаар эзэмшүүлж, өмчлүүлж болох  төлөвлөгөөнд тусгагдсан бол өмчлүүлэх боломжтой. Гэхдээ дуудлага худалдааны журмаар өмчлөх боломжтой.

Асуулт 6: Иргэн бүр газар өмчлөх боломжтой болсонтой холбоотойгоор өмнө нь хамтран өмчилж авсан газрын өмчлөх эрхийг заавал гэр бүлийн нэг гишүүнийхээ нэр дээр шилжүүлэх шаардлагатай юу?

            МУИГӨТХ-ийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуульд өөрчлөлт орж “2008 оны 5 дугаар сарын 1-ний өдрөөс өмнө [иргэдэд] өмчлүүлсэн газрыг тухайн гэр бүлийн нэг гишүүнд өмчлүүлж, бусад гишүүдэд газрыг хууль тогтоомжид заасны дагуу нэг удаа үнэгүй өмчлүүлнэ” гэж заасан тул Та бүхэн өмнө нь дундаа өмчилсэн газраа нэг гишүүндээ албан ёсоор шилжүүлсний дараа бусад гишүүдийн хувьд “дангаараа” газар өмчлөх эрх нээгдэнэ гэж ойлгох нь зүйтэй. Харин “дангаараа” төрөөс газар үнэгүй өмчлөн авах шаардлагагүй гэж үзэж байгаа бусад гишүүдийн тухайд өмнө өмчилсөн газрынхаа хамтран өмчлөгчөөр үлдэх эрх нь нээлттэй.

Асуулт 7: Бэлчээрийн газрыг өмчлүүлэх, эзэмшүүлэх боломжтой эсэх?

            Үндсэн хуульд заасны дагуу бэлчээрийн газрыг өмчлүүлэх боломжгүй тул Газрын тухай хуулиар бэлчээрийн газар, түүний уст цэг, хужир марааг нийтээр ашиглах эрхтэй байхаар зохицуулдаг. Харин бэлчээрийг эзэмшүүлэх асуудлыг хуулиар зохицуулах боломж нээлттэй бөгөөд энэ асуудалтай холбоотой харилцааг зохицуулах хуулийн төслийг боловсруулсан байдаг. Ер нь Монголын уламжлалт нүүдлийн мал аж ахуй сонгодог байдлаар оршиж байгаа тохиолдолд бэлчээрийг эзэмшүүлэх боломжгүй гэж энэ чиглэлийн эрдэмтэн, судлаачдын дийлэнх нь үздэг бөгөөд магадгүй зөвхөн Улаанбаатар, Дархан зэрэг томоохон хот орчимд эрчимжсэн аж ахуйн эрхэлж байгаа этгээдэд бэлчээр эзэмшүүлэх нь нээлттэй байж болно. Мөн энд нэг зүйлийг дурдахад “бэлчээр эзэмшүүлэх” “бэлчээр хаших” гэдэг нь ялгаатай ойлголтууд юм.

 

Асуулт 8: Өвөлжөө, хаваржааны доорхи газрыг өмчлүүлэх үү?

            Одоо мөрдөж байгаа хууль, газрын нэгдмэл сангийн үндсэн ангиллаар өвөлжөө, хаваржааны доорх газар нь хөдөө, аж ахуйн газарт хамаардаг. Гэр бүлийн хамтын хэрэгцээнд үнэгүй өмчлүүлэх газрын байршил нь зөвхөн хот, суурингийн эдэлбэр газар байх ёстой тул өвөлжөө, хаваржааны доорх газрыг иргэдэд өмчлүүлэх боломжгүй юм. Харин ЭХЭБТХ-ийн 3.4-т заасны дагуу өвөлжөө, хаваржаа дээрх өөрийн хөрөнгөөр барьж байгуулсан барилга, байгууламж, хашаанд үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн гэрчилгээ олгож болохоор заасан байна.

            Ер нь иргэдийн өвөлжөө, хаваржааг үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн гэрчилгээтэй болгох ажлыг тухайн орон нутгаас дэмжиж ажиллах шаардлагатай бөгөөд энэ нь малчдын хоорондын маргаанаас урьдчилан сэргийлэх, улмаар гарсан маргааныг шийдвэрлэхэд ач холбогдолтой.

 

Асуулт 9: Өмчлөн авсан газартаа худаг гаргаж болох уу? Заавал зөвшөөрөл авах шаардлагатай юу?

            МУИГӨТХ-ийн 27 дугаар зүйлд заасны дагуу газар өмчлөгч иргэн нь өмчийн газартаа худаг гаргах эрхтэй. Гэхдээ ус хэрэглээний тоо хэмжээ, чанарыг үндэслэн худаг гаргах зөвшөөрөл авахын тулд тухайн сум, дүүргийн Засаг дарга, аймаг, нийслэлийн байгаль орчны албанд өргөдөл гаргана. Ус хэрэглэгч-иргэн өргөдөлд дараах мэдээллийг тусгах буюу хавсаргана: Үүнд:

  • Ус хэрэглэх зориулалт, тоо хэмжээ;
  • Газар өмчлөх, эзэмших эрхийн гэрчилгээний хуулбар;
  • Тухайн худгийн техникийн үзүүлэлт гэх мэт.

            Аймаг, нийслэлийн байгаль орчны газар ус хэрэглэгчийн худгийг усны мэдээллийн санд бүртгэж, худгийн паспорт олгодог.

            Дашрамд дурдахад Та өөрийн худгийн усыг ундны зориулалтаар хэрэглэх бол Ус сувгийн удирдах газар болон ШУА-ын харьяа Гео-экологийн хүрээлэн зэрэг эрх бүхий лабораторт шинжлүүлэх нь зүйтэй шүү.

Агуулга анх оруулсан: 2017-10-02 Шинэчилсэн: 2017-10-07

Мэдээ мэдээлэл