Цахим орчин ба аюулгүй байдал Цахим аюулгүй байдал

  • Эрүүгийн хуулийн 26.1 Цахим мэдээлэлд хууль бусаар халдах
  • Цахим төхөөрөмж, мэдээллийн сүлжээнд хууль бусаар халдаж компьютерийн өгөгдөл, системд нэвтэрсэн, танилцсан бол хоёр мянга долоон зуун нэгжээс арван мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл зургаан сараас хоёр жил хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах, эсхүл зургаан сараас хоёр жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ.
  • Цахим төхөөрөмж, мэдээллийн сүлжээнд хууль бусаар халдаж мэдээллийг устгасан, гэмтээсэн, өөрчилсөн, засварласан, хуулбарлаж авсан, мэдээлэл нэмж оруулсан, программ хангамж, сүлжээг ашиглах боломжгүй болгосон, хэвийн үйл ажиллагааг алдагдуулсан; компьютерийн өгөгдлийг нуусан, хандалтад хязгаарлалт тогтоосон, комьютерийн системд санаатайгаар хууль бусаар мэдээлэл дамжуулсан, үйл ажиллагааг хязгаарласан, мэдээлэл хадгалагдаж байгаа төхөөрөмжийг устгасан, гэмтээсний улмаас бусдын хууль ёсны ашиг сонирхолд хохирол учирсан бол таван мянга дөрвөн зуун нэгжээс хорин долоон мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл нэг жилээс таван жил хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах, эсхүл нэг жилээс таван жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ.
  • Энэ зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан гэмт хэргийн улмаас төрийн байгууллагын хэвийн үйл ажиллагаа алдагдсан; энэ гэмт хэргийг хүн амын амьдралыг хангах объектод халдаж үйлдсэн бол арван мянган нэгжээс дөчин мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл хоёр жилээс найман жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ.
  • Энэ зүйлийн 1,2 дахь хэсэгт заасан гэмт хэргийг:
    • зохион байгуулалттай гэмт бүлэг үйлдсэн;
    • төрийн нууцад хамаарах комьпютерийн өгөгдөл, онц чухал мэдээллийн сүлжээ, компьютерийн сүлжээнд халдсан бол таван жилээс арван хоёр жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ.
  • 26.2 Цахим мэдээллийн сүлжээнд хууль бусаар халдах программ, техник хэрэгслийг бэлтгэсэн, борлуулсан бол таван мянга дөрвөн зуун нэгжээс хорин долоон мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл нэг жилээс таван жил хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах, эсхүл нэг жилээс таван жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ.
  • 26.3 Хор хөнөөлт программ хангамж бүтээх, ашиглах, тараах
  • 1. Цахим төхөөрөмжид хадгалагдаж байгаа мэдээллийг зөвшөөрөлгүйгээр устгах, гэмтээх, өөрчлөх, хуулбарлах, мэдээлэл олж авах, программ хангамж, мэдээлэл хадгалагдаж байгаа төхөөрөмж, сүлжээг ашиглах боломжгүй болгох, хэвийн үйл ажиллагааг алдагдуулах зориулалттай хор хөнөөлт программ хангамжийг тусгайлан зохиосон, зориудаар ашигласан 

    ЦАХИМ ОРОН ЗАЙН ХҮНИЙ ЭРХИЙН ТҮГЭЭМЭЛ ТУНХАГЛАЛ

    1 дүгээр зүйл.

    Хүн бүр санаа бодол, илэрхийллийг шууд болон шууд бусаар бий болгох, хэлэлцэх, түгээх зохих ёсны, адил боломжтой.

    2 дугаар зүйл.

    Хүн бүр энэ тунхаглалд заасан бүх эрх, эрх чөлөөг аливаа ялгаваргүйгээр, үндэс, угсаа, хэл, арьсны өнгө, нас, хүйс, нийгмийн гарал, байдал, хөрөнгө чинээ, эрхэлсэн ажил, албан тушаал, шашин шүтлэг, үзэл бодол, боловсролыг үл харгалзан эдэлнэ. Хүн бүр цахим сүлжээний этгээд байна.

    3 дугаар зүйл.

    Хүн бүр хувийн орон зайтай байж нэр, онлайн хэлцлээ нууцлах эрхтэй.

    4 дүгээр зүйл.

    5 дугаар зүйл.

    Интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгч, вэб сайтын алинаас ч хэн нэгний хувийн мэдээллийг гаргаж өгөхийг шаардаж болохгүй. Шаардлагатай үед зохих зөвшөөрлийн үндсэн дээр шаардлагыг хэрэгжүүлж болно.

    Хэн ч урьд нь тохиролцоогүйгээр нийтэд хандсан хүсээгүй мэйл, сервэрт ачаалал үүсгэх хавсралт файл, бусад зүйлийг илгээх эрхгүй.

    6 дугаар зүйл.

    Хүн бүр интернэтэд мэдээлэл хайх, хүлээн авах эрхтэй. Энэхүү эрхээ эдлэхдээ тухайн харилцаанд тогтоосон зан үйлийн хэм хэмжээг сахин мөрдөнө.

    7 дугаар зүйл.

    Цахим ба бодит орон зайд цөөнхийн болон хэрэглэгчийг тусгайлан хамгаална. Газарзүйн харьяаллын гэрээ ёсоор тэдэнд ял оногдуулах бол тэдний оршин байгаа эрх зүйн тогтолцооноос үл хамааран хувь хүний суурь эрхийг хүндэтгэнэ.

    8 дугаар зүйл.

    Хүн бүр эрх, эрх чөлөө нь зөрчигдөх, хувийн мэдээллээ хортойгоор ашиглуулахын эсрэг хууль зүйн үр нөлөө бүхий хамгаалалттай байх эрхтэй.

    9 дүгээр зүйл.

    Хэнийг ч дур зоргоор хянаж, шалгахыг хориглоно.

    10 дугаар зүйл.

    Хүн бүр эрх, үүргээ тодорхойлуулах, ял тулгавал түүний үндэслэлийг тогтоолгохоор хараат бус, шударга шүүхээр хууль ёсны, нээлттэй дэгээр шүүлгэх эрхтэй.

    11 дүгээр зүйл.

    Хүн бүр төрийн байгууллага, интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгчээс хуулиар тусгайлан нууцалснаас бусад мэдээлэл авах эрхтэй.

    12 дугаар зүйл.

    Хүн бүр харилцаа холбоо, хэлцлээ хамгаалахаар нууц технологи сонгох эрхтэй. Энэ эрхийг хэрэгжүүлэхдээ технологийн мөн чанарт харшлахыг хориглоно.

    13 дугаар зүйл.

    Хүн бүр итгэл үнэмшил, сүсэг бишрэлээ янз бүрийн зан үйлээр илэрхийлэх эрхтэй. Хэний ч сүсэг бишрэлийг илэрхийлсэн зан үйлийн хэлбэрт нь ял, зэм хүлээлгэхийг хориглоно.

    14 дүгээр зүйл.

    Хүн бүр интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгчийг чөлөөтэй сонгох, түүнийгээ солих эрхтэй. Мөн үйлчилгээний төлбөртэй холбоотойгоор байрлал үл харгалзан “үнэгүй, чөлөөтэй” “нийтийн” үйлчилгээг сонгох эрхтэй.

    15 дугаар зүйл.

    Хэний ч и-мэйл болон бусад бүртгэлийг үйлчилгээний гэнэтийн өөрчлөлт гэх мэт зохисгүй шалтгаан, дур зоргоор хаах, устгахыг хориглоно.

    16 дугаар зүйл.

    Хүн бүр онлайнаар нэгдэх, нийлэх этгээдээ чөлөөтэй сонгох эрхтэй. Хэнийг ч тодорхой нэгдэлд хамруулах, сайтад зочлуулахаар албадахыг хориглоно.

    17 дугаар зүйл.

    Хэн бүхний хувийн мэдээлэл, онлайн үйл ажиллагаа нь хувийн өмч бөгөөд түүнийг тухайн этгээд өөрөө хянана. Хүн бүр өмчөө үнэлж, ил болгох, солилцох эсэхээ шийдэх эрхтэй.

    18 дугаар зүйл.

    Хүн бүр ашиг сонирхол, үнэт зүйл, чиг үүргийн нэгдэл бий болгох эрхтэй.

    19 дүгээр зүйл.

    Хүн бүр шинэ технологид суралцах эрхтэй. Төрийн байгууллагаас сургалтын хөтөлбөрийг бүгдэд бүх төрлийн арга хэрэгсэл, үүнд онлайнаар хүсэлтийнх нь дагуу үнэгүй эзэмшүүлнэ. Амьдралын хүнд нөхцөлд байгаа болон өндөр настнуудад зориулсан сургалт тусгай хөтөлбөртэй байж болно.

    20 дугаар зүйл.

    Эцэг, эх хүүхдийнхээ онлайн харилцаан дахь боловсрол, зан үйлийг хариуцна.

    21 дүгээр зүйл.

    Хүн бүр зохиогчийн эрхээр хамгаалагдах утга зохиол урлагийн болон шинжлэх ухааны ажлаа онлайнаар хуваалцах эрхтэй.

    22 дугаар зүйл.

    Хүн бүр энэ тунхаглалд заасан эрх, үүргийг хэрэгжүүлэн хувьдаа ашиг, орлоготой болох эрхтэй.

    23 дугаар зүйл.

    Хүн бүр зан үйл, илэрхийллээ хариуцах бөгөөд өөрийн байр суурьтай байх эрхтэй.

    24 дүгээр зүйл.

    Энэ тунхаглалын ямар ч зүйлийг аль нэг улс орон, бүлэг буюу бие хүний зүгээс энд тунхагласан эрх, эрх чөлөөг үгүйсгэхэд чиглэсэн аливаа ажиллагааг хэрэгжүүлэх, тийм эрх бололцоо олгож байгаа мэтээр мушгин тайлбарлаж, хэрэглэхийг хориглоно.

  • Таны судалсан байвал зохих хууль бусад эрх зүйн акт

  • Зохиогчийн эрх болон түүнд хамаарах эрхийн тухай хууль (шинэчилсэн найруулга 2006ЭНД  дарж үзнэ үү.
  • Эрүүгийн хууль (шинэчилсэн найруулга 2015ЭНД  дарж үзнэ үү.
  • Иргэний хууль (2002) ЭНД   дарж үзнэ үү.
  • Садар самуун явдалтай тэмцэх тухай (1998ЭНД  дарж үзнэ үү.
  • Хувь хүний нууцын тухай (1995ЭНД  дарж үзнэ үү
  •  

Кибер гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх зөвлөмж

Файлуудаа нөөцөлж авах /Та өөрийн хэрэгтэй файлуудаа зөөврийн хатуу диск эсвэл Cloud үүлэн хадгалалтын системд нөөцөлж байх.

Үйлдлийн системийн шинэчлэлийг тогтмол хийх /Таны компьютер шинэчлэл хийгдээгүйгээс болж үйлдлийн системийн алдаа цоорхойгоор дамжин халдлагад өртөх боломжтой.

Вирусны эсрэг програм суулгах / Вирусны эсрэг програм хангамж болон галт ханаар компьютерыг хамгаалж тогтмол шинэчлэл хийж байх.

Хүчирхэг нууц үг үүсгэх /Хэрэглэгчид өөрийн цахим сүлжээний хаягнууддаа ижил болон энгийн амархан тайлагдах нууц үг хэрэглэхээс татгалзаж тоо, үсэг нийлсэн тэмдэгт ашиглах.

Нэвтрэх үеийн давхар нууцлалыг идэвхжүүлэх /цахим хаягруу нэвтрэхийн тулд гар утас болон цахим шуудангийн хаягуудад давхар нууц дугаар илгээж баталгаажуулах тохиргоог идэвхжүүлэх

Сэргээх асуулт, хариулт таамаглашгүй байдлаар бөглөх /цахим хаягийн сэргээх асуулт, хариултыг зөв сонгож хариулах.

Үнэгүй Wifi интернет ашигласан тохиолдолд онлайн данс болон цахим шуудангийн хаягруу нэвтрэхээс татгалзах.

Олон нийтийн цахим сүлжээг зохистой хэрэглэх /Цахим хувийн мэдээллийг найз болон гэр бүлийнхэндээ харагдах тохиргоог хийж, өөрийн нууц үгтэй холбоотой мэдээллийг хэзээ ч бүү оруул.

Хувийн мэдээллээ хэнд ч бүү өг /хуурамч веб сайт, имэйл хаягуудад өөрийн цахим хаягийн мэдээллийг өгснөөр та болон бусад хэрэглэгчид хохирогч болох эрсдэлтэй.

Интернет дансны гүйлгээг тогтмол шалгаж байх /Хэрвээ хэн нэгэн таны интернет дансыг ашиглаж, мөнгө авсан бол тэр даруй цагдаагийн байгууллагад мэдэгдэх.

Ирж буй цахим шуудангийн эх сурвалж бодит эсэхийг нягталж, дуурайлгаж хуурамчаар үйлдсэн цахим шууданг таних.

Интернет дэх зохистой агуулгын эсрэг гэмт хэрэг

Энэ ангиллын гэмт хэрэгт хүүхдийн порнографтай холбоотой хууль бус үйлдлийг хамруулдаг.

Хүүхдийн порнографтай холбоотой гэмт хэрэг: Эрхгүйгээр, санаатайгаар үйлдсэн дараах үйлдэл:

А. Хүүхдийн порнографыг компьютерын сүлжээгээр тараах зорилгоор үйлдвэрлэх;

Б. Хүүхдийн порнографыг комьпютерын сүлжээгээр дамжуулан санал болгох, үзүүлэх;

В. Компьютерийн сүлжээгээр дамжуулан хүүхдийн порнографыг тараах буюу дамжуулах;

Г. Өөртөө буюу бусад этгээдэд компьютерын сүлжээгээр дамжуулан хүүхдийн порнографыг худалдаж авах;

Д. Компьютерын сүлжээ буюу компьютерийн өгөгдөл хадгалах хэрэгсэл дээр хүүхдийн порнографыг эзэмших.

“ Хүүхдийн порнограф” гэдэгт дараах зүйлийг үзүүлсэн байхыг ойлгоно:

  • Бэлгийн харилцаанд бага насны хүүхэд оролцож байгаа;
  • Бэлгийн харилцаанд бага насны хүүхэд шиг харагдах  хүн оролцож байгаа;
  • Бэлгийн харилцаанд бага насны хүүхэд оролцож байгааг харуулах бодит зураг.

Компьютер ашиглаж үйлдэх гэмт хэрэг

Энэ ангиллын гэмт хэрэгт компьютер ашиглан хуурамч баримт үйлдэх, компьютер ашиглан залилах хууль бус үйлдлийг хамруулдаг.

Компьютер ашиглан хуурамч баримт үйлдэх: шууд уншигдах, ойлгогдох эсэхээс үл хамааран бодит мэт ойлголт төрүүлэх, харагдуулах, баримт үйлдэхийн тулд компьютерын өгөгдөл шинээр оруулах, өөрчлөх, устгах, нуух замаар санаатайгаар, эрхгүйгээр хуурамч өгөгдөл үүсгэх үйлдэл

Компьютер ашиглан залилах: эрхгүйгээр, санаатайгаар бусдын эд хөрөнгөнд хохирол учруулах зорилготой дор дурдсан үйлдэл:

А. Компьютерын өгөгдлийг шинээр нэмэх, засах, устгах, нуух;

Б. Өөрөө буюу бусдад эдийн засгийн ашиг, давуу тал бий болгох, залилах эсвэл залилан мэхлэх зорилгоор компьютерын сүлжээний үйл ажиллагаанд саад хийх.

Сүүлийн үед эдийн засгийн нөхцөл, хүмүүсийн хэрэглээтэй холбоотойгоор дараах төрлийн гэмт үйлдэл нэмэгдэх болсон. Үүнд:

  • Зээлийн картын залилан
  • Урьдчилгаа төлбөрийн залилан
  • Интернет маркетинг болон жижиглэн худалдааны луйвар
  • Үнэ хаялцуулах дуудлага худалдааны залилан болон хөрөнгийн зах зээлийн заль.

Интернет дэх оюуны өмчийн эсрэг гэмт хэрэг

Зохиогчийн эрх болон түүнд хамаарах эрхийг зөрчсөн гэмт хэрэг: Утга зохиол, урлагийн бүтээлийг хамгаалах тухай Берний конвенц, Оюуны өмчийн эрхтэй холбоотой худалдааны асуудлаарх хэлэлцээр (TRIPS), Дэлхийн оюуны өмчийн байгууллагын Зохиогчийн эрхийн гэрээгээр хүлээсэн үүргийн дагуу тухайн улсын дотоодын хууль тогтоомжоор хамгаалсан зохиогчийн эрхтэй холбоотой эрхийг санаатайгаар, ашиг олох зорилгоор компьютерын сүлжээ ашиглан зөрчсөн үйлдэл

 

Агуулга анх оруулсан: 2019-06-20 Шинэчилсэн: 2019-06-20

Мэдээ мэдээлэл