Нотариатын үйлчилгээ Итгэмжлэл гэрчлэх

Итгэмжлэл гэрчлэх

62 дугаар зүйл. Хэлцэлд төлөөлөх

62.1.Хэлцлийг төлөөлөгчөөр дамжуулан хийж болно.

62.2.Хэлцлийг төлөөлөгчөөр дамжуулан хийхийг хуулиар хориглосон, эсхүл хэлцлийн шинж чанараас шалтгаалан хэлцэл хийгч заавал биечлэн хийвэл зохих хэлцлийг төлөөлөгчөөр дамжуулан хийж болохгүй.

62.3.Төлөөлөгчийн бүрэн эрх хуулийн дагуу буюу итгэмжлэлийн үндсэн дээр үүснэ.

62.4.Төлөөлөгч итгэмжлэлээр эрх олгосон үйл ажиллагааг биечлэн гүйцэтгэх үүрэгтэй.

62.5.Итгэмжлэлд уг үйл ажиллагааг бусдаар гүйцэтгүүлж болохоор заасан, эсхүл итгэмжлэгчийн ашиг сонирхлын үүднээс зайлшгүй шаардлагатай байвал итгэмжлэлийг шилжүүлж болно.

62.6.Шилжүүлсэн итгэмжлэлийн хугацаа үндсэн итгэмжлэлийн хугацаанаас их байж болохгүй. Үндсэн итгэмжлэл дуусгавар болсноор шилжүүлсэн итгэмжлэл нэг адил дуусгавар болно.

62.7.Төлөөлөгч эрхээ бусдад шилжүүлсэн тухай болон итгэмжлэлийг шилжүүлэн авсан этгээдийн талаар төлөөлүүлэгчид мэдэгдэх үүрэгтэй. Энэ үүргээ биелүүлээгүй бол эрх шилжүүлэн авсан этгээдийн үйл ажиллагаанаас бий болох үр дагаврыг төлөөлөгч хариуцна.

64 дүгээр зүйл. Төлөөлөх бүрэн эрх

64.1.Төлөөлүүлэгч нь төлөөлөгч болон түүнтэй хэлцэл хийх гуравдагч этгээдэд төлөөлүүлэх тухайгаа болон төлөөлөгчийн бүрэн эрхийн талаар амаар буюу бичгээр мэдэгдсэнээр төлөөлөгчид бүрэн эрх олгож болно.

64.2.Бичгээр олгосон итгэмжлэл нь дараахь шаардлагыг хангасан байвал зохино:

64.2.1.итгэмжлэлд төлөөлүүлэгч гарын үсэг зурсан байх, хуулийн этгээдийн итгэмжлэлд эрх баригч гарын үсэг зурж, тамга, тэмдэг дарсан байх;

64.2.2.хуулийн этгээдийн эд хөрөнгийг хүлээн авах, бусдад шилжүүлэх, захиран зарцуулах эрх олгосон итгэмжлэлд эрх баригчаас гадна нягтлан бодогч гарын үсэг зурсан байх;

64.2.3.олгосон он, сар, өдрийг заах;

64.2.4.хуульд заасан бол нотариатаар гэрчлүүлэх;

64.2.5.итгэмжлэлийг тодорхой хугацаагаар олгох бол хугацааг заах.

64.3.Энэ хуулийн 64.2-т заасан шаардлагыг хангаагүй итгэмжлэл хүчин төгөлдөр бус байна.

64.4.Цэргийн алба хаагчийн итгэмжлэлийг түүний алба хааж байгаа анги, байгууллагын удирдлага, хоригдлын итгэмжлэлийг хорих байгууллагын дарга гэрчилж болно.

/Энэ хэсэгт 2016 оны 9 дүгээр сарын 01-ний өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/

64.5.Тодорхой хугацаагаар олгох итгэмжлэл гурван жилээс илүүгүй хугацаагаар, хугацаа заагаагүй итгэмжлэл олгосон өдрөөс хойш нэг жил хүчин төгөлдөр байна.

64.6.Хуульд өөрөөр заагаагүй бол төлөөлөгчөөр дамжуулан хийх хэлцлийн хэлбэрт тавигдах шаардлага төлөөлүүлэх хүсэл зоригоо илэрхийлэхэд хамаарахгүй.

Нотариатын тухай хууль:

41 дүгээр зүйл.Итгэмжлэл гэрчлэх

41.1.Итгэмжлэлд төлөөлүүлэгч болон төлөөлөгчийн овог, эцэг /эх/-ийн нэр, өөрийн нэр, хаяг, итгэмжлэл олгосон он, сар, өдөр, төлөөлүүлэгчээс төлөөлөгчид олгож байгаа бүрэн эрх болон хугацааг бичнэ. Хуулийн этгээдээс итгэмжлэл олгосон тохиолдолд Иргэний хуулийн 64.2.1, 64.2.2-т заасан шаардлага хангасан эсэхийг нягталж үзнэ.

41.2.Төлөөлөгчид эрх олгосон үйл ажиллагааг бусдаар гүйцэтгүүлэх, эсхүл итгэмжлэлийг гуравдагч этгээдэд шилжүүлэх бол энэ тухай итгэмжлэлд тусгайлан заах бөгөөд ийнхүү заагаагүй бол итгэмжлэгчийн ашиг сонирхлыг хамгаалах зайлшгүй шаардлагатайгаас бусад тохиолдолд шилжүүлсэн итгэмжлэлийг гэрчлэхийг хориглоно.

41.3.Нотариатч итгэмжлэл олгохдоо Иргэний хуулийн 62.6, 64.5-д заасан хугацааг баримтлах ба хугацаатай олгох итгэмжлэлд хугацааг тоо болон үсгээр бичнэ.

Нотариатын үйлдэл хийх заавар:   

Долоо. Итгэмжлэл гэрчлэх

7.1.Итгэмжлэлийг гэрчлэхдээ Нотариатын тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийг баримтлана.

7.2.Итгэмжлэлд төлөөлүүлэгчээс олгосон бүрэн эрх нь тодорхой, ойлгомжтой байх бөгөөд олгосон бүрэн эрхийн хүрээнд хийгдсэн хэлцлээс үүсэх эрх, үүрэг нь гагцхүү төлөөлүүлэгчид бий болох бөгөөд төлөөлүүлэгч нь хэдийд ч итгэмжлэлээ хүчингүй болгох, төлөөлөгч итгэмжлэлээс татгалзах эрхтэй болохыг нотариатч нь тэдгээрт тайлбарлана.     

7.4.Нотариатч итгэмжлэлийг гэрчлэхдээ Иргэний хуулийн 70 дугаар зүйлийн 70.1 дэх хэсэгт зааснаар төлөөлөгч нь төлөөлүүлэгчийн нэрийн өмнөөс өөртэйгөө, түүнчлэн гуравдагч этгээдийн нэрээр өөрөө төлөөлүүлэгчтэй хэлцэл хийх эрхгүйг үйлчлүүлэгчид тайлбарлана.

Та доорх холбоосруу орж өөрт ойрхон нотариатчдын хаяг, байршил, утасны дугаарыг харна уу.

Нийслэлийн нотариатчид ЭНД дарна уу.

Орон нутгийн нотариатчид ЭНД дарна уу

НОТАРИАТЫН ҮЙЛДЭЛ, НОТАРИАТЫН БҮРТГЭЛ, ХУГАЦАА

25 дугаар зүйл.Нотариатын үйлдлийн төрөл

25.1.Нотариатын үйлдэл дараахь төрөлтэй байна:

25.1.1.гэрээ, хэлцэл гэрчлэх;

25.1.2.гэрээслэл гэрчлэх;

25.1.3.итгэмжлэл гэрчлэх;

25.1.4.өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгох;

25.1.5.өвлөгдөх эд хөрөнгийг хамгаалах;

25.1.6.хуулийн этгээд үүсгэн байгуулах баримт бичиг гэрчлэх;

25.1.7.эд хөрөнгийн эрхийн бүртгэлтэй холбогдох баримт бичиг гэрчлэх;

25.1.8.гэр бүлийн гишүүдийн дундаа хамтран болон дундаа хэсгээр өмчлөх эд хөрөнгөөс ногдох хэсгээ өмчлөх эрх гэрчлэх;

25.1.9.баримт бичгийн хуулбарыг гэрчлэх;

25.1.10.баримт бичигт зурсан гарын үсгийн үнэн зөвийг гэрчлэх;

25.1.11.нотариатын мэдэгдэх хуудас бичих.

25.2.Заавал гэрчлүүлэх нотариатын үйлдлийг зөвхөн хуулиар тогтоох бөгөөд үүнээс бусад үйлдлийг үйлчлүүлэгчийн хүсэлтээр гэрчилнэ.

Нотариатын тухай хуулийн 29, 30, 31 дүгээр зүйл. Нотариатын үйлдэл хийх хугацаа, Нотариатын үйлдэл хийхийг хойшлуулах, түдгэлзүүлэх, Нотариатын үйлдэл хийхээс татгалзах

Нотариатын үйлдэл хийхийг хойшлуулах: Нотариатын тухай хуулийн 30 дугаар зүйлийн 30.1-т “Үйлчлүүлэгч согтууруулах ундаа, мансууруулах бодис хэрэглэсэн, эсхүл өөрийн үйлдэлд хяналт тавих чадваргүй байгаа бол энэ нөхцөл байдлыг арилах хүртэл нотариатын үйлдэл хийхийг хойшлуулна”, 30.2-т “Иргэн, хуулийн этгээдээс баримт бичиг, түүний хуулбар, шаардлагатай мэдээллийг нэмж гаргуулах буюу тэдгээрийг шинжлүүлэх шаардлага гарсан тохиолдолд нотариатын үйлдэл хийхийг тодорхой хугацаагаар хойшлуулж болно” гэж заасан.

Нотариатын үйлдэл хийхийг түдгэлзүүлэх: Нотариатын тухай хуулийн 30 дугаар зүйлийн 30.3-т “Нотариатчаар гэрчлүүлж байгаа баримт бичиг буюу эрхийн талаар шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан тухай өөр этгээдээс өргөдөл ирүүлсэн тохиолдолд уг асуудлаар нотариатын үйлдэл хийхийг 3-7 хүртэл хоногийн хугацаагаар хойшлуулах бөгөөд энэ хугацаанд нэхэмжлэл гаргасан нь тогтоогдвол шүүхийн шийдвэр гартал нотариатын үйлдэл хийхийг түдгэлзүүлнэ.” гэж заасан.

Нотариатын үйлдэл хийхээс татгалзах: 1997 онд батлагдан мөрдөгдөж байсан Нотариатын тухай хуулинд татгалзах хугацааг 72 цаг гэж хуульчилсан байна. Харин 2011 онд батлагдсан буюу одоогийн мөрдөгдөж байгаа Нотариатын тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлд Нотариатын үйлдэл хийхээс татгалзах хугацааны талаар дурьдаагүй бөгөөд дараах татгалзах үндэслэлүүдийг тусгаж хуульчилсан байна. Үүнд:

  1. Үйлчлүүлэгчийн баримт бичиг нь хууль тогтоомж, Монгол Улсын олон улсын гэрээнд харшилж байвал;
  2. Өөртэй нь болон түүний гэр бүлийн гишүүнтэй нь холбоотой асуудал байвал;
  3. Өөрийнх нь байнгын үйлчлүүлэгчийн хувийн нууцтай холбоотой асуудлаар бусад этгээд нотариатын үйлдэл хийлгэхийг хүсвэл;
  4. Үйлчлүүлэгч нь эрх зүйн чадамжгүй, эсхүл төлөөлөх эрхгүй байвал;
  5. Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд өөрөө итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөр оролцвол уг хэрэгт холбогдох баримт бичгийг;
  6. Хуульд заасан бусад.

Итгэмжлэл бол төлөөллийн хамгийн сонгодог хэлбэр бөгөөд нэг этгээд сайн дурын үндсэн дээр өөрийн нэрийн өмнөөс тодорхой үйлдэл хийлгэхээр өөрийн бүрэн эрхээ өөр нэг этгээдэд олгож байгаа хууль ёсны баримт бичиг юм.

Гадаадад байгаа иргэдийн хувьд хамгийн их үйлдэгддэг нотариатын үйлдлийн нэг.  Тиймээс нотариатын үүрэг гүйцэтгэгчдийн хамгийн их мэдэж байх ёстой үйлдэл юм.  Иргэдийн хувьд хууль эрх зүйн мэдлэг дутмаг байдгаас гадаадад удаан хугацаагаар амьдрах, суралцахаар явахдаа монголд байгаа ямар нэг хөрөнгө болон бусад ажлаа зохицуулах үүднээс шаардагдах эрхээ хэн нэгэнд үлдээдэггүй.  Гадаад улсад очсон хойноо монголд байгаа хөрөнгөө захиран зарцуулах, бусдад худалдах, хөлслүүлэх, барьцаанд тавих гэх мэт эрхээ хэн нэгэнд олгох, банк санхүүгийн болон бусад холбогдох байгууллагатай төлөөлж харилцах, харилцах болон хадгаламжийн данснаас орлого зарлагын гүйлгээ хийх, хугацааг сунгах, олон улсын карт захиалан авах гэх мэт байж болох бүхий л үйлдэлд итгэмжлэлийг хийлгэх хүсэлт гаргадаг.

Нөгөө талаар урьдаас төлөвлөгдөөгүй тухайн тодорхой нөхцөл, шаардлага бий болсон үед тодорхой үйлдэл хийлгэхээр итгэмжлэлийг хийлгэх тохиолдол мөн олон гардаг.

Дээрхи  тохиолдолд иргэд хаана хандахаа мэдэхгүй нотариатчид ханддаг бөгөөд бид гадаадад амьдарч байгаа иргэдийн хувьд тухайн оронд суугаа Монгол улсын элчин сайдын яаманд хандан нотариатын үүрэг гүйцэтгэгчээр итгэмжлэл гэрчлүүлэн ирүүлэхийг зөвлөдөг.  Нотариатын үүрэг гүйцэтгэгчдийн хувьд итгэмжлэлийн шаардлагыг хангалгүй гэрчилснээс иргэдийг чирэгдүүлэх тохиолдол багагүй гардаг. Тухайн итгэмжлэлийг үндэслэн дараа дараагийн үйлдэл хийгддэг учраас итгэмжлэл хуулийн шаардлага хангасан байх учиртай юм.

Итгэмжлэлд төлөөлүүлэгч, төлөөлөгч гэсэн хоёр тал оролцоно.

Тодорхой үйл ажиллагааг гүйцэтгүүлэхээр төлөөлөгчид тодорхой бүрэн эрх олгож байгаа этгээдийг төлөөлүүлэгч гэнэ. Төлөөлүүлэгчийн хүсэл зоригийн дагуу итгэмжлэлийн үндсэн дээр эрх олж авсан этгээдийг төлөөлөгч гэнэ.  Төлөөлүүлэгч нь заавал эрх зүйн бүрэн чадамжтай, харин төлөөлөгч нь иргэний эрх зүйн бүрэн бус, эсхүл хязгаарлагдмал чадамжтай иргэн байж болно.

Хуульд зааснаар төлөөлөгч нь төлөөлүүлэгчийн нэрийн өмнөөс өөртэйгээ, түүнчлэн гуравдагч этгээдийн нэрээр өөрөө төлөөлөгчтэй хэлцэл хийх эрхгүй байдаг.

Итгэмжлэлийг олгож буй бүрэн эрхээс нь хамаараад ерөнхий, тусгай гэж ангилах бөгөөд давтамжаас нь хамаараад нэг нэг удаагийн итгэмжлэл байж болно.

Итгэмжлэлийг гэрчлэхдээ:

  • юуны өмнө төлөөлүүлэгч  ямар бүрэн эрхийг олгох гэж байгаа, ямар ажил үүрэг гүйцэтгүүлэх гэж байгаа,  ямар үр дүнд хүрэхийг зорьж байгаа талаар үйлчлүүлэгчийн хүсэл зоригийг сайтар судалж мэдээлэл авах хэрэгтэй. Ингэснээр ямар төрлийн итгэмжлэл гэрчлэх ёстойг зөв тогтоон итгэмжлэлийг гэрчлэхэд дөхөм болно.
  • Ямар итгэмжлэл олгох болсноос хамаарч холбогдох бичиг баримтыг шалган  тухайн этгээд эрх олгох бүрэн эрх бүхий этгээд мөн эсэхийг тогтооно. Тухайлбал тухайн хөрөнгийг өмчлөгч эсвэл хамтран өмчлөгч мөн эсэх, тухайн хадгаламжийг эзэмшигч мөн эсэх г.м

Төлөөлүүлэгчээс олгосон бүрэн эрх нь тодорхой, ойлгомжтой байх ёстой. Тухайлбал:

  • Аливаа бүртгэлийн гэрчилгээтэй үл хөдлөх хөрөнгө \орон сууц, газар, гм\, хөдлөх хөрөнгө \ автомашин, хадгаламж гм\ захиран зарцуулах, бусдад худалдах, хөлслүүлэх, зээлийн барьцаанд тавих итгэмжлэлд орон сууцны хувьд тухайн хөрөнгийн гэрчилгээний дугаар, улсын бүртгэлийн дугаар, хаяг, м2,  зэргийг автомашины хувьд улсын дугаар, аралын дугаар, серийн дугаар, өнгө, гм гэрчилгээн дээр байгаа бүх мэдээллийг тодорхой бичиж ямар бүрэн эрх олгож байгааг тодорхой ойлгомжтой байдлаар бичнэ. \итгэмжлэлийн загвар хавсаргав\
  • Хадгаламж захиран зарцуулах, орлого зарлагын гүйлгээ хийх итгэмжлэлийн хувьд хадгаламжийн дэвтрийн дугаар, дансны дугаар тодорхой байхаас гадна яг хэдэн төгрөгийн зарлагын гүйлгээ хийхийг тодорхой бичих хэрэгтэй.

Олгосон бүрэн эрхийн хүрээнд хийгдэх хэлцэлээс үүсэх эрх, үүрэг нь гагцхүү төлөөлүүлэгчид бий болох бөгөөд төлөөлүүлэгч нь хэдийд ч итгэмжлэлээ хүчингүй болгох, төлөөлөгч нь хэдийд ч итгэмжлэлээс татгалзах эрхтэй байдаг.

Итгэмжлэлд дараахь шаардлага тавигдана.

  • Төлөөлүүлэгч гарын үсэг зурсан байх, хуулийн этгээдийн итгэмжлэл бол эрх баригч гарын үсэг зурж, тамга тэмдэг дарсан байх
  • Хуулийн этгээдийн эд хөрөнгийг хүлээн авах, бусдад шилжүүлэх, захиран зарцуулах эрх олгосон итгэмжлэлд эрх баригчаас гадна нягтлан бодогч гарын үсэг зурсан байх
  • Олгосон он сар өдрийг заавал бичих
  • Тодорхой хугацаагаар олгосон бол хугацааг заавал бичих, /Итгэмжлэлийн хүчинтэй байх хугацаа дээд тал нь 3 жил байж болох бөгөөд хугацаа заагаагүй итгэмжлэл олгосон өдрөөс хойш нэг жилийн хугацаанд хүчинтэй байдаг/

Итгэмжлэлийг нэг талын хэлцэл гэж үздэг учраас итгэмжлэл гэрчлүүлэхэд заавал хоёр тал ирсэн байхыг шаардахгүй. Төлөөлүүлэгч тал ирсэн байхад гэрчилж болно. Харин эрх олгох гэж байгаа хүнийхээ нэр хаяг, регистрийн дугаарыг мэдэж байх шаардлагатай. Ялангуяа гадаад улсад байгаа иргэдэд энэ элбэг тохиолдоно.

Агуулга анх оруулсан: 2018-09-03 Шинэчилсэн: 2018-09-03

Мэдээ мэдээлэл